Kolejność oględzin przed wpisem do protokołu
Ocena elementów żelbetowych zaczyna się od ustalenia zakresu przeglądu i kolejności przejścia po konstrukcji. Najpierw ogląda się całość ustroju z bezpiecznej odległości, aby wychwycić ugięcia, odchylenia od pionu, ślady zacieków i miejsca o ograniczonym dostępie. Dopiero potem przechodzi się do belek, słupów i stropów, zapisując lokalizację każdej obserwacji tak, aby dało się ją odnaleźć na rzucie albo w osi konstrukcyjnej.
Przed wpisem do protokołu notatki porządkuje się według elementu, strony i charakteru uszkodzenia. Opis wskazuje, czy zjawisko dotyczy otuliny, rysy, ubytku betonu, śladu korozji zbrojenia czy zawilgocenia oraz czy występuje pojedynczo, czy powtarza się w podobnych miejscach. Taki układ ułatwia porównanie stanu przy kolejnym przeglądzie i oddziela samą obserwację od wniosku o potrzebie badań specjalistycznych.
Belki: otulina, rysy i ubytki betonu
Przy belkach zwraca się uwagę na dolną strefę rozciąganą, okolice podpór oraz miejsca zmiany przekroju. Sprawdza się, czy otulina jest ciągła, czy nie odspaja się płatami i czy nie odsłania prętów lub strzemion. Rysy podłużne wzdłuż zbrojenia, siatka drobnych spękań albo pojedyncze rysy w środku rozpiętości wymagają osobnego opisu, z podaniem przebiegu i informacji, czy towarzyszy im wyciek rdzy.
Ubytki betonu na belce ocenia się razem z warunkami otoczenia. Odpryski przy krawędziach, odsłonięte kruszywo i ślady uderzeń mechanicznych opisuje się inaczej niż ubytki związane z korozją, którym zwykle towarzyszy brunatny nalot i spulchnienie otuliny. Jeżeli belka jest zawilgocona od stropu powyżej albo od nieszczelnej instalacji, miejsce zaznacza się osobno, ponieważ wilgoć przyspiesza rozwój uszkodzeń nawet wtedy, gdy rysy są jeszcze wąskie.
Słupy i ślady korozji zbrojenia
Słupy ogląda się od podstawy do głowicy, ze szczególnym uwzględnieniem strefy przy posadzce, połączenia ze stropem i naroży. Korozja zbrojenia objawia się podłużnymi rysami wzdłuż prętów głównych, wybrzuszeniem otuliny, rdzawymi zaciekami i lokalnym odsłonięciem stali. Warto odnotować, czy uszkodzenie obejmuje jeden narożnik, czy obiega słup, oraz czy beton wokół prętów daje się rozwarstwiać przy lekkim opukiwaniu.
Przy słupach istotne są także ubytki mechaniczne i ślady zawilgocenia od posadzki, ścian zewnętrznych lub przejść instalacyjnych. Pionowe zacieki, wykwity i stałe ciemne plamy wskazują na długotrwały dopływ wody, który obniża trwałość otuliny. W protokole nie wystarcza ogólne stwierdzenie złego stanu. Lepiej podać wysokość uszkodzenia, stronę elementu albo osie oraz to, czy słup jest wewnętrzny, czy narażony na warunki zewnętrzne.
Stropy oraz miejsca zawilgocenia
Stropy ocenia się od spodu i, gdy jest to możliwe, od góry, zwracając uwagę na pola między belkami, wsporniki i okolice otworów. Szuka się rys o charakterze siatki, rys wzdłuż zbrojenia dolnego, odspojeń otuliny oraz ubytków przy krawędziach płyt. Punktowe ślady rdzy na suficie często odpowiadają małej grubości otuliny i powinny być powiązane z konkretnym polem stropu, a nie opisane jedynie jako ogólne przebarwienie.
Miejsca zawilgocenia wymagają odrębnego opisu, ponieważ mogą wynikać z nieszczelności pokrycia, instalacji albo kondensacji. Zaznacza się zasięg plamy, to, czy powierzchnia jest aktualnie mokra, oraz czy beton jest przebarwiony, złuszczony albo pokryty wykwitem. Po zebraniu obserwacji z belek, słupów i stropów układa się je w protokole w tej samej kolejności oględzin, tak aby opis stanu był kompletny, porównywalny i wolny od ogólników.